Wat betekent “vrij bij akte” bij de aankoop van een woning?

Kopen

Augustus Van Renterghem

Makelaar - Verhalenverteller

In een vastgoedadvertentie of compromis lees je regelmatig dat een woning “vrij bij akte” is. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het bepaalt iets heel praktisch: vanaf wanneer kan jij als koper de woning effectief gebruiken? We leggen uit wat de term betekent en wat er gebeurt als de verkoper toch langer wil blijven.

Je bod is aanvaard, de compromis is ondertekend en de woning wordt verkocht “vrij bij akte”. Betekent dat dat je meteen na de compromis al binnen mag? Nee. De sleuteloverdracht en het gebruik van de woning zijn in principe gekoppeld aan de notariële akte.

Wat betekent “vrij bij akte”?

Wanneer een woning vrij bij akte wordt verkocht, betekent dit dat ze uiterlijk bij het verlijden van de notariële akte vrij beschikbaar moet zijn voor de koper.

Concreet betekent dit doorgaans dat:

  • de verkoper de woning heeft verlaten;
  • er geen huurder meer aanwezig is;
  • de woning leeg en beschikbaar wordt overgedragen;
  • de koper vanaf de akte het gebruik van de woning krijgt.

Vanaf dat moment kan je dus bijvoorbeeld verhuizen of renovatiewerken starten.

Ben je dan pas eigenaar?

Een belangrijke nuance: de verkoop zelf komt juridisch in principe al eerder tot stand, zodra er overeenstemming is over het goed en de prijs. De notariële akte zorgt er onder meer voor dat de overdracht officieel wordt vastgelegd en tegenwerpelijk wordt aan derden.

Voor het feitelijke gebruik van de woning maken koper en verkoper afspraken. Staat in de compromis dat het pand vrij bij akte wordt overgedragen? Dan is die timing duidelijk afgesproken.

Wat als de verkoper langer wil blijven?

Soms sluiten de timings niet mooi op elkaar aan. De verkoper wacht bijvoorbeeld zelf nog op een nieuwe woning en vraagt om na de akte nog enkele weken te mogen blijven.

Dat kan, maar het gebeurt niet automatisch. Koper en verkoper moeten daarover duidelijke afspraken maken.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • de uiterste datum waarop de woning wordt verlaten;
  • een eventuele bezettingsvergoeding;
  • afspraken rond energie, water en verzekering;
  • wat er gebeurt bij schade;
  • en wat er gebeurt als de woning niet tijdig wordt vrijgemaakt.

Zulke afspraken laat je best correct opnemen in de overeenkomst.

En wat als de woning verhuurd is?

Bij een verhuurde woning is vrij bij akte extra belangrijk. Een verkoop maakt namelijk niet automatisch een einde aan een lopende huurovereenkomst.

Wordt afgesproken dat de woning vrij bij akte wordt overgedragen, dan moet de verkoper ervoor zorgen dat de woning op dat moment daadwerkelijk vrij beschikbaar kan zijn. De bestaande huursituatie en eventuele opzegtermijnen moeten daarom vooraf goed worden bekeken.

Niet hetzelfde als “vrij en onbelast”

Nog eentje om niet door elkaar te halen. “Vrij bij akte” gaat over het gebruik van de woning. “Vrij en onbelast” heeft een andere betekenis: daarbij gaat het er onder meer om dat het pand zonder bestaande schulden of hypotheken wordt overgedragen. De notaris controleert dit en zorgt er bijvoorbeeld voor dat een bestaande hypothecaire schuld bij de verkoop wordt aangezuiverd.

Samengevat

Vrij bij akte = de woning is bij het verlijden van de notariële akte vrij beschikbaar voor de koper.

Wil de verkoper langer blijven, is de woning verhuurd of wordt een andere datum afgesproken? Dan moet dat duidelijk worden vastgelegd.

Je Bordes-makelaar zorgt ervoor dat de timing van de overdracht vooraf helder is, zodat koper én verkoper weten wanneer de woning effectief wordt vrijgegeven.